در پی تغییرات ساختاری جشنواره فیلم فجر، برخی واکنشها نسبت به دبیرمحور شدن فرآیند انتخاب فیلمها مطرح شده است؛ رویکردی که به گفته بسیاری از فعالان سینما، نهتنها اتفاقی تازه در جهان نیست، بلکه سالهاست در معتبرترین جشنوارههای بینالمللی اجرا میشود. علی شیرمحمدی، تهیهکننده سینما، با تأکید بر همین نکته معتقد است سپردن مسئولیت انتخاب آثار به دبیر جشنواره، میتواند به انسجام، هویت و کارآمدی بیشتر این رویداد منجر شود.
به گفته این تهیهکننده، جشنوارههای مهمی مانند کن، ونیز، لوکارنو، برلین و تورنتو با ساختاری متمرکز و دبیرمحور اداره میشوند؛ ساختاری که در آن دبیر جشنواره بهعنوان یک مدیر فرهنگی و هنری، نقش اصلی را در تعیین خطمشی، هویت زیباییشناختی و انتخاب آثار ایفا میکند. شیرمحمدی با اشاره به چهرههایی چون تیری فرمو در جشنواره کن و آلبرتو باربرا در جشنواره ونیز، تأکید میکند که این دبیران با نگاه مستقل و حرفهای، جریانساز بوده و اعتبار جهانی جشنوارههای خود را تثبیت کردهاند.
او معتقد است اقدام منوچهر شاهسواری در حرکت به سمت این مدل اجرایی، تصمیمی جسورانه و متفاوت در فضای جشنوارههای ایران است؛ تصمیمی که میتواند زمینهساز تجربهای تازه باشد. به گفته شیرمحمدی، جشنوارههای دبیرمحور معمولاً از انسجام فکری بالاتری برخوردارند، فرآیند انتخاب آثار در آنها سریعتر و شفافتر انجام میشود و از فرسایش ناشی از جلسات طولانی هیأتهای انتخاب و مصالحههای سلیقهای جلوگیری میشود.
این تهیهکننده سینما با رد این تصور که وجود هیأت انتخاب لزوماً به عدالت بیشتر منجر میشود، تأکید میکند: در بسیاری موارد، تصمیمگیری جمعی میتواند انتخابهای جسورانه و پیشرو را قربانی میانگینگیری سلیقهها کند و در نهایت به کاهش جسارت هنری جشنواره بینجامد. در مقابل، دبیرمحوری باعث پاسخگویی شفاف میشود؛ چرا که مسئولیت انتخابها مستقیماً متوجه دبیر جشنواره است.
شیرمحمدی همچنین یکی از مزایای مهم این ساختار را امکان سیاستگذاری بلندمدت میداند. به اعتقاد او، اگر دبیر جشنواره بتواند یک نظامنامه و راهبرد هنری چندساله تدوین و آن را بهصورت مستمر اجرا کند، جشنواره به هویتی پایدار، قابل پیشبینی و معتبر در سطح ملی و بینالمللی دست خواهد یافت؛ ویژگیای که از مؤلفههای اصلی جشنوارههای پیشرو در جهان به شمار میرود.
در مجموع، این دیدگاه بر آن است که دبیرمحور شدن جشنواره فیلم فجر، نه یک تصمیم شتابزده، بلکه تجربه مدلی آزمودهشده در سینمای جهان است؛ مدلی که در صورت اجرای دقیق و حرفهای، میتواند به ارتقای جایگاه جشنواره و افزایش اعتبار آن در عرصه بینالمللی کمک کند.
دیدگاهتان را بنویسید